AI dự đoán cấu trúc protein: AlphaFold giải bài toán gấp nếp thế nào và còn thiếu gì
Vì sao hình dạng protein quan trọng, bài toán gấp nếp khó ở đâu, AlphaFold đoán cấu trúc ra sao và những chỗ nhà sinh học vẫn phải tự làm thí nghiệm.
#ai làm khoa học
Giải Nobel 2024 và trí tuệ nhân tạo: vì sao cả Vật lý lẫn Hoá học cùng gọi tên AI
Hai giải Nobel 2024 liên quan đến AI: mạng thần kinh nhân tạo của Hopfield và Hinton, dự đoán và thiết kế protein. Đóng góp thật là gì, tranh luận ra sao.
AI tìm vật liệu mới: sàng lọc hàng triệu tinh thể rồi kiểm trong phòng thí nghiệm
AI giúp tìm vật liệu cho pin, pin mặt trời, chất xúc tác bằng cách nào; vì sao con số "hàng triệu vật liệu mới" cần đọc kỹ và phần việc vẫn phải làm thật.
AI tìm thuốc mới và kháng sinh mới: nhanh ở khâu sàng lọc, chậm ở khâu thử trên người
AI giúp tìm phân tử thuốc và kháng sinh mới bằng cách nào, các ví dụ đã công bố như halicin, và vì sao thử nghiệm lâm sàng vẫn quyết định thuốc có dùng được.
AI tìm hành tinh ngoài hệ Mặt Trời: đọc độ sáng sao mờ đi và câu chuyện Kepler-90i
Cách AI lọc tín hiệu hành tinh trong dữ liệu kính viễn vọng: phương pháp quá cảnh, tín hiệu giả, câu chuyện Kepler-90i và bước kiểm chứng của nhà thiên văn.
AI giải toán olympic và chứng minh định lý: làm được gì, con người còn cần ở đâu
AI đạt mức huy chương ở Olympic Toán quốc tế, chứng minh được kiểm bằng máy, tìm cấu trúc mới; nhưng đặt câu hỏi hay và hiểu vì sao đúng vẫn là việc của người.
AI đọc cuộn giấy cổ Herculaneum: chụp cắt lớp, dò mực than và chữ đầu tiên hiện ra
Cuộn giấy bị núi lửa Vesuvius thiêu thành than gần hai nghìn năm được đọc mà không cần mở ra: chụp cắt lớp, trải phẳng ảo và học máy dò vết mực.
AI trong năng lượng nhiệt hạch: học tăng cường giữ plasma trong lò tokamak
Nhiệt hạch cần giữ plasma nóng hàng trăm triệu độ bằng từ trường. AI học điều khiển cuộn từ và báo trước bất ổn; vì sao điện nhiệt hạch vẫn còn xa.
Bẫy ảnh và AI nhận dạng động vật hoang dã: lọc ảnh trống, gợi ý loài, nghe tiếng rừng
Bẫy ảnh và máy thu âm trong rừng tạo ra hàng triệu tệp; AI lọc ảnh trống, gợi ý tên loài, nhận tiếng chim, tiếng vượn. Cách làm, giới hạn và an toàn dữ liệu.
AI có thay được nhà khoa học không: việc máy làm tốt và việc vẫn cần con người
AI giỏi tìm mẫu trong dữ liệu lớn và tăng tốc mô phỏng, nhưng chọn câu hỏi, thiết kế thí nghiệm và chịu trách nhiệm về kết luận vẫn là việc của người.