Phương pháp khoa học là gì: các bước, vòng lặp và cách dùng cho câu hỏi đời thường
Phương pháp khoa học là cách hỏi thế giới rồi để bằng chứng trả lời. Bài giải thích từng bước, vì sao nó là vòng lặp và cách dùng cho câu hỏi ở nhà.
#tư duy khoa học
Nhóm đối chứng là gì: vì sao thí nghiệm cần nhóm so sánh và cách chia ngẫu nhiên
Nhóm đối chứng là nhóm không nhận thứ đang được thử, để so sánh. Bài giải thích vì sao thiếu nó thì kết quả vô nghĩa, cách chia ngẫu nhiên, làm mù và tự làm ở n
Tương quan không phải nhân quả: năm lý do hai thứ đi cùng nhau mà không gây ra nhau
Hai thứ cùng tăng chưa chắc cái này gây ra cái kia. Bài giải thích năm lý do khác cho một tương quan, ví dụ kinh điển và cách khoa học xác lập nhân quả.
Giả khoa học là gì: mười dấu hiệu nhận ra và vì sao người tỉnh táo vẫn tin
Giả khoa học khoác áo khoa học nhưng né kiểm chứng. Mười dấu hiệu nhận ra, ví dụ đọc vân tay đoán năng khiếu, vì sao nó hấp dẫn và cách nói chuyện với người thâ
Kiểm chứng câu trả lời khoa học của AI: bảy bước trước khi tin chatbot
Chatbot trả lời khoa học trôi chảy nhưng vẫn có thể sai số, bịa nguồn, dùng kiến thức cũ. Bảy bước kiểm, nguồn nên đối chiếu và câu lệnh giúp AI lộ chỗ không ch
Hiệu ứng giả dược là gì: vì sao viên thuốc không hoạt chất vẫn khiến người ta thấy đỡ
Hiệu ứng giả dược là cảm giác đỡ hơn nhờ kỳ vọng chứ không nhờ hoạt chất. Bài giải thích cơ chế, chuyện con số 35%, hiệu ứng nocebo và vì sao thử thuốc cần giả
Thiên kiến xác nhận là gì: vì sao ta chỉ thấy điều mình đã tin và cách tự soi
Thiên kiến xác nhận khiến ta tìm, hiểu và nhớ thông tin theo hướng có lợi cho niềm tin sẵn có. Bài kể thí nghiệm 2-4-6 của Wason, các bẫy họ hàng và cách tự soi
Tính khả sai là gì: tiêu chí Karl Popper phân biệt khoa học với điều không kiểm được
Tính khả sai là đòi hỏi một khẳng định khoa học phải có thể bị bằng chứng bác bỏ. Bài giải thích ý của Popper, ví dụ thiên nga đen, giới hạn của tiêu chí và các
Lầm tưởng khoa học phổ biến: não chỉ dùng 10%, bản đồ vị giác, mùa hè vì gần Mặt Trời
Não chỉ dùng 10%, lưỡi chia vùng vị giác, mùa hè vì Trái Đất gần Mặt Trời: những lầm tưởng khoa học phổ biến, sự thật đằng sau và vì sao chúng sống dai đến vậy.
AI có thay được nhà khoa học không: việc máy làm tốt và việc vẫn cần con người
AI giỏi tìm mẫu trong dữ liệu lớn và tăng tốc mô phỏng, nhưng chọn câu hỏi, thiết kế thí nghiệm và chịu trách nhiệm về kết luận vẫn là việc của người.